ความเชื่อ หรือความจริงเกี่ยวกับการป้องกันและรักษาไข้หวัดใหญ่

ควรทำอย่างไรหากคุณเป็นไข้หวัดใหญ่?

วิตามินซี กระเทียม กลั้วคอด้วยน้ำเกลือ ยาพื้นบ้าน เหล่านี้ช่วยรักษาไข้หวัดใหญ่ได้จริงหรือ?

คลิกข้างล่างเพื่อศึกษาเกี่ยวกับ ความเชื่อ หรือความจริงเกี่ยวกับการรักษาไข้หวัดใหญ่

ยาต้านไวรัส vs ยาบรรเทาอาการ vs ยาฆ่าเชื้อแบคทีเรีย 

คุณต้องมีใบสั่งยาจากแพทย์สำหรับยาต้านไวรัสไข้หวัดใหญ่ 

จริง

คุณต้องมีใบสั่งยาจากแพทย์สำหรับยาต้านไวรัสไข้หวัดใหญ่ 

การรับยาต้านไวรัสไข้หวัดใหญ่ต้องมีใบสั่งยาจากแพทย์1  ยาจะมีประสิทธิภาพสูงสุดเมื่อได้รับยา  ภายใน 48 ชั่วโมงเมื่อมีอาการไข้หวัดใหญ่2  จึงควรปรึกษาแพทย์เมื่อมีอาการสงสัยเป็นไข้หวัดใหญ่

ยาฆ่าเชื้อแบคทีเรียเหมาะจะใช้รักษาโรคไข้หวัดใหญ่ 

ไม่จริง

ยาฆ่าเชื้อแบคทีเรียเหมาะจะใช้รักษาโรคไข้หวัดใหญ่ 

ไม่ช่วยรักษาไข้หวัดใหญ่ เพราะยาฆ่าเชื้อแบคทีเรียใช้รักษาการติดเชื้อจากแบคทีเรีย จึงไม่ได้รักษาโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อไวรัส1,3  ยาฆ่าเชื้อแบคทีเรียอาจช่วยรักษาการติดเชื้อแบคทีเรียที่เป็นภาวะแทรกซ้อนจากไข้หวัดใหญ่ แต่ไม่มีผลต่อเชื้อไข้หวัดใหญ่โดยตรง3

ยาแก้หวัดตามร้านขายยาสามารถรักษาไข้หวัดใหญ่

ไม่จริง

ยาบรรเทาอาการตามร้านขายยา

การใช้ยาแก้หวัดตามร้านขายยาอาจช่วยบรรเทาอาการไข้หวัดใหญ่ได้บ้าง4  แต่ไม่สามารถกำจัดเชื้อไข้หวัดใหญ่ได้โดยตรง ดังเช่นยาต้านเชื้อไวรัส5

วัคซีนไข้หวัดใหญ่

วัคซีนไข้หวัดใหญ่อาจทำให้คุณเป็นไข้หวัดใหญ่ 

ไม่จริง

วัคซีนไข้หวัดใหญ่อาจทำให้คุณเป็นไข้หวัดใหญ่ 

คุณจะไม่เป็นไข้หวัดใหญ่จากวัคซีนไข้หวัดใหญ่ ด้วยเหตุผลดังนี้6,7

  • วัคซีนไข้หวัดใหญ่ส่วนใหญ่เป็นวัคซีนเชื้อตาย คือมีส่วนประกอบของเชื้อไวรัสในวัคซีนแต่ไม่สามารถก่อโรคได้ เพียงแต่จะกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันปกป้องไม่ให้ติดเชื้อไวรัสในภายหลัง

  • วัคซีนไข้หวัดใหญ่บางชนิด แม้จะมีเชื้อไวรัสเชื้อเป็น แต่เชื้อไวรัสนั้นจะถูกทำให้อ่อนกำลังจนไม่สามารถก่อโรคได้ แต่จะกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันปกป้องไม่ให้ติดเชื้อไวรัสชนิดเดียวกันในภายหลัง
    • คุณอาจเคยได้รับวัคซีนชนิดเชื้ออ่อนแรงมาก่อน เช่น วัคซีนป้องกันหัด คางทูม หัดเยอรมัน (MMR) และ อีสุกอีใส (chicken pox)

แพทย์จะแนะนำวัคซีนไข้หวัดใหญ่ที่เหมาะสมสำหรับคนไข้แต่ละราย หากคุณมีข้อสงสัยใดๆ กรุณาปรึกษาแพทย์. 

กลุ่มเสี่ยง เช่น หญิงมีครรภ์ และผู้สูงอายุเท่านั้น ที่สมควรได้รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่

ไม่จริง

กลุ่มเสี่ยง เช่น หญิงมีครรภ์ และผู้สูงอายุเท่านั้น ที่สมควรได้รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่
 

ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคติดต่อแห่งสหรัฐอเมริกา (CDC) แนะนำให้ผู้ที่มีอายุตั้งแต่หกเดือนขึ้นไป ควรรับการฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่เป็นประจำทุกปี6 หากไม่มีข้อห้ามใช้ใดๆ8  ผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงสูงยิ่งควรได้รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่เพื่อหลีกเลี่ยงภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นจากโรคไข้หวัดใหญ่9

ไม่มีความจำเป็นต้องฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ทุกปี 

ไม่จริง

ไม่มีความจำเป็นต้องฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ทุกปี 

ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคติดต่อแห่งสหรัฐอเมริกา (CDC) แนะนำให้ฉีดวัคซีนป้องกันเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ทุกปีเพราะเชื้อไวรัสมีการปรับเปลี่ยนอย่างต่อเนื่อง ดังนั้นจึงมีการพัฒนาวัคซีนใหม่ๆ เพื่อให้ตรงกับเชื้อไวรัสพันธุ์ใหม่ อีกทั้งเป็นการกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันเรื่อยๆ เพื่อปกป้องไม่ให้ติดเชื้อไวรัส 

วัคซีนไข้หวัดใหญ่สามารถป้องกันไข้หวัดใหญ่ได้ทุกชนิด 

ไม่จริง

วัคซีนไข้หวัดใหญ่สามารถป้องกันไข้หวัดใหญ่ได้ทุกชนิด 

เชื้อไวรัสมีการปรับเปลี่ยนอย่างต่อเนื่อง ทำใหเกิดเชื้อไข้หวัดใหญ่หลายสายพันธุ์ หากวัคซีนเดิมที่ฉีดไม่ตรงกับสายพันธ์เชื้อไวรัสที่ได้รับ เราอาจเป็นโรคไข้หวัดใหญ่ได้เมื่อได้รับเชื้อ10

แม้ว่าบางคนจะสงสัยในประสิทธิภาพของวัคซีน จากงานวิจัยได้ยืนยันว่า วัคซีนไข้หวัดใหญ่ยังเป็นวิธีการที่ได้ผลที่สุดในการป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่และมีประโยชน์10,11

มีคนแพ้สารประกอบในวัคซีนไข้หวัดใหญ่  

จริง

มีคนแพ้สารประกอบในวัคซีนไข้หวัดใหญ่  

วัคซีนไข้หวัดใหญ่บางชนิดทำจากไข่ คนที่แพ้ไข่บางคนสามารถรับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ชนิดที่เหมาะสมกับสภาวะโดยไม่ต้องเฝ้าดูอาการ 30 นาทีหลังได้รับวัคซีน ในคนที่แพ้ไข่อย่างรุนแรง ควรได้รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ในสถานพยาบาลภายใต้การดูแลของบุคลากรทางการแพทย์6

วัคซีน และ การกระตุ้นภูมิคุ้มกัน มีความหมายเดียวกัน

ไม่จริง

วัคซีน และ การกระตุ้นภูมิคุ้มกัน มีความหมายเดียวกัน

แม้ว่าเรามักใช้คำว่าวัคซีนทดแทนคำว่าการกระตุ้นภูมิคุ้มกัน แท้จริงแล้วกันการกระตุ้นภูมิคุ้มกันคือ กระบวนการสร้างภูมิคุ้มกันในร่างกายหลังฉีดวัคซีน ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคติดต่อแห่งสหรัฐอเมริกา (CDC) แนะนำให้ผู้ที่มีอายุตั้งแต่6เดือนขึ้นไป ควรรับการฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่เป็นประจำทุกปี6 และผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงสูงยิ่งควรได้รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่เพื่อหลีกเลี่ยงภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นจากโรคไข้หวัดใหญ่9

การบรรเทาอาการไข้หวัดใหญ่

ไข้หวัดใหญ่ เหมือนกับไข้หวัดธรรมดา

ไม่จริง

ไข้หวัดใหญ่ เหมือนกับไข้หวัดธรรมดา

ไข้หวัดและไข้หวัดใหญ่ เกิดจากการติดเชื้อคนละชนิด มีอาการบางอย่างเหมือนกัน  แต่ทั้งสองโรคสร้างความเจ็บป่วยที่แตกต่างกัน12 

  • เมื่อเป็นไข้หวัดคุณอาจรู้สึกไม่สบายตัวแต่ยังคงใช้ชีวิตประจำวันได้   โรคไข้หวัดใหญ่จะทำให้คุณปวดเมื่อยและอ่อนเพลียมาก จนถึงขั้นทำให้คุณต้องนอนซมบนเตียงหลายวัน
  • ไข้หวัดจะค่อยเป็นทีละน้อย แต่ไข้หวัดใหญ่มักเกิดแบบฉับพลัน
  • ไข้หวัดใหญ่อาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรง ซึ่งไม่เกิดในไข้หวัดธรรมดา

ซุปไก่สามารถรักษาไข้หวัดใหญ่ได้

ไม่จริง

ซุปไก่สามารถรักษาไข้หวัดใหญ่ได้

ไม่มีงานวิจัยที่ชี้ว่าซุปไก่หรืออาหารใดๆ สามารถรักษาไข้หวัดใหญ่ได้ อย่างไรก็ดีส่วนผสมในซุปมักจะมีสารบำรุงร่างกาย และน้ำในซุปช่วยไม่ให้ร่างกายขาดน้ำ

ไข้หวัดใหญ่ไม่ได้ทำให้ป่วยรุนแรง 

ไม่จริง

ไข้หวัดใหญ่ไม่ได้ทำให้ป่วยรุนแรง 

คนส่วนใหญ่ที่ติดเชื้อไข้หวัดใหญ่สามารถหายกลับมาเป็นปกติ  แต่บางคนอาจมีโรคแทรกซ้อนที่ทำให้เกิดโรคที่ร้ายแรง หรือแม้กระทั่งเสียชีวิตได้ 

ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคติดต่อแห่งสหรัฐอเมริกา (CDC) รายงานว่า ในแต่ละปี สหรัฐอเมริกามีผู้ป่วยไข้หวัดใหญ่ถึง 49 ล้านราย ในจำนวนนี้ 960,000 รายต้องเข้ารักษาในโรงพยาบาล และมีผู้เสียชีวิต 79,000 ราย13

ยาต้านไวรัสสามารถบรรเทาอาการไข้หวัดใหญ่ได้

จริง

ยาต้านไวรัสสามารถบรรเทาอาการไข้หวัดใหญ่ได้

ยาต้านไวรัสไข้หวัดใหญ่ ยับยั้งไวรัสไม่ให้มีการแบ่งตัวเพิ่ม1,5 การรับยาภายใน 48 ชั่วโมงแรกเมื่อเริ่มมีอาการไข้หวัดใหญ่ช่วยให้อาการดีขึ้นอย่างรวดเร็ว2 และลดความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนของไข้หวัดใหญ่เมื่อเทียบกับกลุ่มที่ไม่ได้รับการรักษา14,15

 

จัดการไข้หวัดใหญ่ ก่อนไข้หวัดใหญ่จัดการคุณ 
ปรึกษาแพทย์ว่าคุณควรได้รับยาต้านไวรัสหรือไม่

เมื่อสงสัยเป็นไข้หวัดใหญ่ ควรปรึกษาแพทย์โดยเร็ว

หาข้อมุลเพิ่มเติมเกี่ยวกับไข้หวัดใหญ่ APACI flu surveillance report

References

  1. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). What You Should Know About Influenza (Flu) Antiviral Drugs: Fact Sheet, 2018. Available from: www.cdc.gov/flu/pdf/freeresources/updated/antiviral-factsheet-updated.pdf. Last accessed: November 2019.
  2. Lehnert R et al. Dtsch Arztebl Int 2016; 113(47): 799–807.
  3. Low D. Clin Microbiol Infect 2008; 14(4): 298–306.
  4. Klepser ME. Drugs 2014; 74(13): 1467–1479.
  5. Stiver G. CMAJ 2003; 168(1): 49–56.
  6. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Key Facts About Seasonal Flu Vaccine, 2018. Available from: www.cdc.gov/flu/prevent/keyfacts.htm. Last accessed: November 2019.
  7. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Understanding How Vaccines Work, 2018. Available from: www.cdc.gov/vaccines/hcp/conversations/downloads/vacsafe-understand-color-office.pdf. Last accessed: November 2019.
  8. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Who Needs a Flu Vaccine and When, 2017. Available from: www.cdc.gov/flu/prevent/vaccinations.htm. Last accessed: November 2019.
  9. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). People at High Risk of Developing Serious Flu–Related Complications, 2018. Available from: www.cdc.gov/flu/about/disease/high_risk.htm. Last accessed: November 2019.
  10. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Misconceptions about Seasonal Flu and Flu Vaccines, 2018. Available from: www.cdc.gov/flu/prevent/misconceptions.htm. Last accessed: November 2019.
  11. Talbot HK et al. Clin Infect Dis 2013; 56(12): 1774–1777.
  12. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Flu symptoms and complications, 2018. Available from: www.cdc.gov/flu/symptoms/symptoms.htm. Last accessed: November 2019. 
  13. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Estimated Influenza Illnesses, Medical visits, Hospitalizations, and Deaths in the United States — 2017–2018 influenza season. Available from: www.cdc.gov/flu/about/burden/2017-2018.htm. Last accessed: November 2019. 
  14. Tsang TK et al. Trends Microbiol 2016; 24(2): 123–133.
  15. Allen UD et al. Can J Infect Dis Med Microbiol 2006: 17(5): 273–284.